Een excellente school begint bij een excellent team

Nog niet zo lang geleden publiceerde de onderwijsinspectie een verheugende conclusie. Doordat veel gewerkt is aan scholen die onder de maat presteren, is de aandacht voor boven gemiddelde resultaten wat achterop geraakt. Daardoor is het aantal gemiddelde scholen, we noemen dat een ‘basisarrangement’ toegenomen, maar het aantal excellente scholen niet. Het is ook te idealistisch om te denken dat je de top verbreedt als je de onderlaag omhoog stuwt. Wat maakt een school werkelijk  excellent? Het belangrijkste antwoord: een excellente school is een school waar een excellent team werkt. Excellent vanwege drie eigenschappen.

Een excellent team heeft ambitie. De teamleden beschouwen hun taak groter dan alleen onderwijs verzorgen en leerlingen voorbereiden op het voortgezet onderwijs. Kijk naar veel scholen voor traditioneel vernieuwingsonderwijs. Leerkrachten van deze scholen beschouwen het ook als hun taak de kinderen voor te bereiden op een bestaan in de wereld als mensen die een substantiële bijdrage gaan leveren aan de verbetering van die wereld. Zo’n team wordt geleid door een directeur met ambitie. Iemand die er in gelooft dat het niveau hoger kan dan algemeen wordt aangenomen. Het is een inspirerende leider die in staat is de individuele ambities, soms is het zelfs een soort roeping, in verbinding te brengen met de ambitie van de school als geheel.

De leden van een excellent team zijn in staat hun eigen kennis, vermogens, talenten en competenties in te zetten. Zij hebben niet zozeer hulp van buitenaf nodig om het niveau van deze eigenschappen op een hoger plan te brengen, maar meer om ze te ontdekken en een manier te vinden waarop deze ten volle worden benut voor hun eigen ontwikkeling en daardoor die van de school en haar leerlingen. Leden van een excellent team zijn dan ook uitstekend tot zelfreflectie in staat, vaak met hulp van elkaar, waardoor ze meer zelfkennis en zelfinzicht ontwikkelen en steeds gedreven worden door de vraag “Hoe krijg ik het voor elkaar dat….”. Dé voorwaarde voor continue verbetering van jezelf en aanpassing aan dat wat de omgeving van je vraagt.

Ten derde werken excellente teams niet alleen aan cognitieve resultaten. Het verhogen van de opbrengsten naar het niveau dat de inspectie graag ziet, is niet hun enige  doel. Ze werken holistisch, dat wil zeggen in en aan het grote geheel, waardoor de leerresultaten ook omhoog gaan. Hun taak is vooral om te zorgen voor een uitdagende en veilige leeromgeving, waarin kinderen alle ruimte krijgen om zich als mens met een hoofd, een hart en met handen te ontwikkelen. Excellente teams bestaan uit kwekers. Ze zorgen ervoor dat kinderen kunnen aarden in vruchtbare grond, geven water en mest op de juiste tijd en beschermen het ene kind in een warme kas, terwijl de ander in de open lucht uitstekend kan gedijen. Sociale vaardigheden worden op een excellente school niet als apart vak gezien, maar als een attitude en in verbinding gebracht met andere vaardigheden. Daar onderwijs je kinderen niet in, dat leef je ze voor. En het allerbelangrijkste waar ze kinderen het voorbeeld in geven: ze geloven in zichzelf!

3 Reacties op Een excellente school begint bij een excellent team

  • Wat voor scholen geldt, geldt ook voor teams in andere organisaties. Excellente teams bestaan zoals je schrijft uit “kwekers”. Een mooi metafoor. De ambitie van de schooldirecteur heeft veel invloed. Ik zie ook nog wel eens schooldirecteuren die ambitieus zijn zonder dat het iets bijdraagt aan het teamgevoel. De ambitie is dan te veel ik-gericht. Te veel ego, te weinig Ubuntu zou ik zeggen. Volgens mij heeft een schooldirecteur twee belangrijke verantwoordelijkheden: Ten eerste houden zij de school als geheel gericht op datgene wat ze willen toevoegen aan de omgeving. Dat betekent dat je de meerwaarde van de school heel helder in beeld moet hebben. En dit moet een gedeelde visie zijn. Storytelling zoals jij dat doet Ferdy is daarbij een mooi hulpmiddel. De andere verantwoordelijkheid is er voor te zorgen dat de individuele teamleden tot hun recht komen. Dat iedereen een plek heeft waar hij in zijn kracht komt te staan. Dit kan door niet alleen naar het individu te kijken, maar vooral ook naar het totale team. Hoe kunnen de teamleden elkaar versterken? Dat is talentontwikkeling vanuit het Ubuntu gedachtengoed. Meer hierover op http://www.talentontwikkeling.com/teamtraining

  • Peter ten Buuren schreef:

    Dag Ferdy. Helemaal uit mijn hart gegrepen. Een helder en duidelijk verhaal. Als dit niet uitnodigt tot zelfreflectie dan weet ik het ook niet meer. Goed gedaan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *