Hoe word ik een succesvol slachtoffer?

 

Dagelijks komen we in situaties terecht waar we zelf niet voor gekozen lijken te hebben. We worden eraan overgeleverd en voelen ons er ongelukkig door. We komen in de slachtofferrol terecht. Is dat erg? Of levert deze rol ons ook iets op? En hoe kom je er weer uit? Slachtoffer zijn is soms wel lekker, het is zelfs nodig, maar dan moet je het wel goed doen.

Drie voorbeelden van slachtoffers

Op dit moment maken we, volgens deskundigen, de meest heftige economische crisis mee sinds WO2.  Maakt deze recessie veel slachtoffers? Bedrijven en banken vallen om en veel mensen worden werkeloos. Zij moeten lijdzaam toezien hoe de grond van hun bestaanszekerheid onder hun voeten vandaan wordt geslagen.
Een vrouw ontdekt tot haar grote schrik dat haar man haar gaat verlaten. Hij gaat het huis uit, regelt een advocaat en daarmee een echtscheiding, het huis wordt verkocht en hij begint ook nog eens aan een nieuwe relatie. Is de vrouw slachtoffer?
Ben je slachtoffer van het weer als je met je tent op een camping staat en het begint te regenen? Niet even en zachtjes, maar hard en de hele dag. Langzaam dreigt het water de tent binnen te stromen.

Wat is een slachtoffer?

Je hebt misschien de neiging om de vraag bij ieder voorbeeld steeds met ´ja´ te beantwoorden en inderdaad, je kunt gebeurtenissen zoals economische crises, echtscheiding (hoewel…) en regen niet vermijden en vaak helemaal niet beïnvloeden. Je bent overgeleverd aan de goden, noemen we dat. Een slachtoffer heeft niet de macht of zelfs de geringste invloed om iets aan de oorzaak van de toestand te doen. De gemiddelde ondernemer kon niets doen aan de graaicultuur van bankbestuurders en nog minder aan het inklappen van de huizenmarkt in de VS. De echtgenote had misschien iets kunnen doen aan het ontstaan van de huwelijkssituatie, maar nu die zo is kan ze niets meer doen aan het vertrek van haar man. En de regen? Tja, regendansen kunnen alleen de indianen… Niets kunnen doen geeft je een machteloos gevoel. Dat een ander of iets anders bepaalt wat er gebeurt maakt je boos en gefrustreerd. Een onzekere toekomst maakt je bang. Alles lijkt verloren. Angst, boosheid en verdriet zijn typisch gevoelens die horen bij het slachtoffer zijn.

Wat levert het op?

Maar alles wat een kostprijs heeft, levert ook iets op. Even lekker slachtoffer zijn  is goed, maar bedenk je wel dat de dingen die gebeuren op zichzelf niet erg zijn. Onze gedachten erover maken ze erg! Want waarom is die regen erg? De boer die naast de camping een dorre akker met uitgedroogde aardappelplantjes heeft, staat namelijk zonder jas buiten te dansen van vreugde. Het is erg voor jou, omdat jij je had voorgesteld in je campingstoeltje lekker een boek te lezen onder een wolkeloze hemel. Lekker bijbruinen, een mooie wandeling in korte broek of een dagje uit naar een recreatiepark, de zee of zwembad. Echtscheidingen komen met honderden per jaar voor. Zó erg kan het dus niet zijn. Wat maakt het erg voor jou? Dat is de hamvraag.
Meegaan in de slachtofferrol geeft je de toestemming om de emoties die erbij horen goed te voelen. Verdriet, frustratie, boosheid en vaak ook angst geven je informatie. Angst geeft je een waarschuwingssignaal, boosheid laat zien waar jouw grens ligt, welke overtuigingen jij hebt. En verdriet laat je ervaren wat je zo mist en dierbaar was. Het geeft je zelfkennis. En daar zit de winst. Het slachtoffer in jezelf laat je zien en ervaren waar het jou nu precies om gaat. Je wilde genieten van de zon en ontspanning. De vrouw die door haar man wordt verlaten, beseft hoe zeer zij gehecht is aan een liefdevolle relatie, verzorging geven of misschien juist aan materieel bezit. Veel mensen hebben dankzij de recessie ontdekt hoeveel waarde zij werkelijk hechten aan geld en het dwong hen na te denken over wat ze nu echt belangrijk vinden.

Waarom moet je die zelfkennis opdoen?

Om aan de slachtofferrol te ontsnappen moet je initiatief nemen. Om dat te kunnen heb je een duidelijk inzicht nodig in wat je door de crisissituatie nu echt mist. En dan komt je creatieve vermogen eraan te pas om andere manieren te vinden om toch dat ene belangrijke aspect in je situatie te gaan veroveren. De campinggast zoekt de dichtstbijzijnde sauna of zonnestudio op of duikt lekker de hele dag in een warme slaapzak met dat heerlijke boek. De gescheiden vrouw ontdekt weer haar zelfstandigheid en herstelt verloren gegane sociale contacten of vindt de baan van haar leven. De gestrande ondernemer bevrijdt zich van zijn overheersende zakenpartner, zet een nieuwe zaak op, waar hij alleen nog maar de producten verkoopt waar hij zelf in gelooft.

De initiatiefnemer vraagt zich dus af ´Wat is mij overkomen, wat leert mij dat over mezelf en wat kan ik daarmee?´ Hij denkt vanuit het paradigma `Waar ik vandaag ben is het gevolg van een keuze die ik gisteren zelf maakte.´ Dit paradigma bepaalt ook de keuze om morgen weer op een plek en in een situatie te zijn waar je gelukkig bent. Het geeft je het recht en de kracht van initiatief. Je hebt weer keuze en wie kan kiezen is vrij.

2 Reacties op Hoe word ik een succesvol slachtoffer?

  • henk coppens schreef:

    Het is uitermate belangrijk dat je/ ik de emotie ervaart die hoort bij het slachtofferrol gedrag. Als ik niet voldoende voel, dan kom ik ook niet in beweging. en zonder beweging blijf ik hangen in een minder tevredenheid gevende situatie. Ik blijf het moeilijk vinden om diem emotiente ervaren; niet opgeklopt, niet overdreven, maar in de essentie.
    Dat is voor mij een levensles waar ik nu mee worstel.
    Lijden was en is voor mij het niet voldoende uiten wat er in me zit en wat gekend wil worden en dit is zo’n beetje mijn thema voor deze dagen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *