Pestaanpak verplichten? Da’s pesten!

Kort geleden meldde de overheid dat ze scholen verplicht wil stellen om het pesten aan te pakken.  Dit mede naar aanleiding van de recente zelfmoorden onder jongeren. Dat zijn afschuwelijke gebeurtenissen, die we geen van allen willen en waar zeker iets aan gedaan moet worden. Maar is een verplichtstelling wel het juiste middel?  Op deze manier blijven we aan de gang en creëren een neerwaartse spiraal.

Twee fout, overdoen!
Aan de verplichtende maatregel voor scholen om het pesten tegen te gaan zitten namelijk twee cruciale fouten. Eén:  de ander tot iets verplichten is nu juist één van meest fnuikende kenmerken van pestgedrag. Op het schoolplein of in de wijk komt het  nog dagelijks voor dat kinderen  elkaar dwingen om iets te stelen of een ander kind in elkaar te slaan om bij het kluppie te mogen horen of om te voorkomen dat ze zelf door een hele groep in de kreukels worden gemept. Wat de overheid hier doet is zelf het gedrag vertonen dat ze met de maatregel juist willen voorkomen en terugdringen.
De tweede fout die hier gemaakt wordt, is dat het gericht is op vermijden en bestrijden van een negatief verschijnsel. Op  elke bladzijde van het pestprotocol komen de woorden voor van gedrag dat je nu juist niet zien wil. Probeer maar eens aan een niet-roze olifant te denken. Het lukt je niet. Onze geest kent het woordje NIET eenvoudigweg niet. Je móet eraan denken.
Wat kun je nu doen om niet meer aan een roze olifant te denken? Neem iets anders in gedachte. Een grijze olifant of een paarse krokodil. Zo is het ook met het vermijden van pestgedrag. Dat lukt alleen als je je focust op goed gedrag. Scholen zouden dus geholpen moeten worden om hun pestprotocol af te schaffen en er een ‘Goed-Gedrag-Protocol’ van te maken.

Jezelf én de ander
Wat is goed gedrag? Daarvoor zou elke school een eigen definitie kunnen opstellen, maar in grote lijnen komt het neer op: uitermate goed voor jezelf zorgen en opkomen, zonder daarbij het welzijn en welbevinden van de ander te schaden. Jezelf klein maken en je minderwaardig voelen is dus slecht gedrag. Op de vlucht slaan, jezelf terugtrekken in een klein hoekje, geen medestanders of hulp halen ook. Goed gedrag  wordt gestimuleerd als je kinderen leert hun rug te rechten met de schouders wat naar achteren en de kin onmerkbaar een klein beetje omhoog. Het bijkomend gevoel en het geloof in jezelf als volwaardig mens doet daarbij de rest. Geen ander komt dan op de gedachte om jou eens even een lesje te leren. Kinderen weerbaar maken, betekent dat je ze een goed zelfbeeld geeft. Voor het vormen van het juiste zelfbeeld in zelfreflectie nodig. Leer kinderen dus te reflecteren op hun eigen gedrag en vooral het effect ervan. En zie de wonderbaarlijke eigenschap van deze aanpak: we hebben het tegelijk over de kinderen die pesten. Anderen je wil opleggen, fysiek of verbaal geweld gebruiken is slecht gedrag. Daarmee hebben we de pesters en de gepesten weer op gelijk niveau gesteld. Beide kunnen zich bekwamen in goed gedrag door aan zelfreflectie te doen.

Betekenis geven
Kinderen die zelfmoord plegen omdat ze door een pester over het randje zijn geduwd, hadden mogelijk geen goed beeld van zichzelf en gaven een bepaalde betekenis aan hun leven. En die conclusie zorgde er ook nog eens voor dat dit zelfbeeld stevig bevestigd werd door het gedrag van een pester. De kinderen die op een beschadigende manier heersen over anderen, geven op hun beurt ook een bepaalde betekenis aan zichzelf, de dingen om hen heen en aan anderen. Als je het voor elkaar krijgt om ze door methodische zelfreflectie een ander inzicht over zichzelf te geven, dan zijn deze kinderen werkelijk gered. Kinderen dienen dus heel goed te worden begeleid in de manier waarop ze betekenis geven aan alles om hen heen en zichzelf.  En dat gebeurt dan door mensen die het zelf ook goed kunnen. Want als een schoolteam besloten heeft het pestprotocol te vervangen door een Goed-Gedrag-Protocol dan geven zij zelf al het voorbeeld in zelfreflectie en betekenis geven. Directie en leerkrachten zijn op een vanzelfsprekende manier bezig met de definitie van goed gedrag en de implicaties die dat heeft op hun onderlinge relatie en samenwerking en die met ouders en andere geledingen. Een Goed-Gedrag-Protocol zorgt er voor dat iedereen zich richt op de positieve doelstellingen, waardoor het negatieve vanzelf verdwijnt, zonder daar nog energie in te hoeven steken.  Het is de enige manier om de vicieuze cirkel te doorbreken.

11 Reacties op Pestaanpak verplichten? Da’s pesten!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *